Cramwinckel family
Vroegste vermeldingen:
 updated  7 August 2002

....Vele wegen leiden naar Rome...(deel I)

Zo is het ook met familienamen. De vele varianten Cramwinckel/Kraamwinkel gaan allen ongetwijfeld terug tot een hemmenschappelijke stamvader familie en een oernaam.
In  informatie van het P.J. Meertens Instituuut (brief gedateerd 8 maart 1990),werd bevestigd dat volgens het Nederlands Repertorium van  Familienamen de naam Kraamwinkel en varianten in 1947, als volgt verspreid over Nederland voorkwam ( de nummers verwijzen naar het aantal naamdragers in de plaats):
 
 
Kraamwinkel:
  • Utrecht 3, 
  • Amsterdam 38, 
  • Haarlem 9, 
  • Haarlemmermeer 4, 
  • Naarden 1 
  • Nieuwer amstel 6 
  • Weesp3, 
  • Zaandam 1 
Van Kraamwinkel:
  • Zuilen 1 

 
 
 
 

 

Cramwinckel:
  • Amsterdam 1 
  • Barsingerhorn (Kolhorn)
  • Hilversum 3 
  • Soest 2 
  • 's-Gravenhage 4 


 (tak van de samensteller)

Cramwinkel:
  • Hilversum 2 

 
 
 
 

 

bron: P.J. Meertens-Instituut
Koniklijke Nederlansdse Akademie van Wetenschappen, Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde
Keizersgracht 569 Amsterdam brief gedateerd 8-3-1990, L. Brouwer

Deze vespreiding is zeer opmerkelijk als men weet dat de Kraamwinkel-tak die zich in Utrecht vestigde(~1640) zeer honkvast bleek te zijn: enkele eeuwen later waren  al tientallen gezinshoofden Kraamwinkel nog steeds in Utrecht. Maar in 1947, waren het nog slechts enkelen.
De Van Kraamwinkel tak uit Zuylen is ons geheel onbekend. Dit verdient nader onderzoek.
De Cramwinckel -tak had zich pas bijna een eeuw later (~1750) via Nijmegen naar Groningen verspreid en vandaar naar Amsterdam en Den Haag. Maar ook  hier bleef geen enkele generatie in 1947 in de oorsponkelijke vestiging stad Nijmegen.
De drie personen  in Barsingerhorn zijn  P.J. Cramwinckel geboren Den Haag 1912 met zijn twee dochters Tineke en Els die inderdaad in 1947 tezamen met hun moeder Joke de Grood in Kolhorn (Gemeente Barsingerhorn) woonden . Zij waren uit de Wieringermeer gevlucht door de onderwaterzetting van de polder Wieringermeer in  1945  en woonden toen hier tijdelijk totdat P.J Cramwinckel als burgemeester in Grootebroek benoemd  werd. De tak in Hilversum is de Arnoud Cramwinckel tak.
Wat wel enorm opvalt is hoe weinig Kraamwinkel (66) en Cramwinckel (16)  namen hier vermeld worden: Oorlogen en ziektes hadden het geslacht behoorlijk gedecimeerd en door emigratie of aanstelling overzee  waren meerderen weer vertrokken (Amerika, Afrika, Indonesië). Ook lijkt  toch vaak  wel het uitsterven van een tak in de mannelijke lijn een grote rol gespeeld te hebben.
 
I.Vastleggen van de naamspelling in Nederland

Het is goed zich te realiseren dat pas toen Napoleon Nederland had ingelijfd bij het Franse rijk (1805) de Burgerlijke stand met Bevolkingregisters (geboortes, huwelijken, overlijdens) "Code Civil" werd ingevoerd. Pas vanaf die periode  werd het dragen van een  familienaam (=achternaam) verplicht.
Op die manier,dus na het invoeren van de Burgerlijke Stand (BS) in 1811-1825, ligt de schrijfwijze van achternamen 'vast' en wordt vanaf die periode vrijwel altijd korrekt gespeld - hoewel schrijf fouten toch wel eens een keer voorkomen, zelfs nog vandaag (en zie boven in tabel).! Maar dat was niet altijd zo. Voor genealogisch onderzoek vóór het tijdperk van de BS is de meest gebruikte bron de DTB (dopen,trouwen, begraven) gegevens in de Kerkboeken. Deze werden door de kerken ongeveer vanaf begin 17e eeuw (hier en daar wel vroeger) gevoerd. Het grote verschil met de deze DTB registers is dat de naam niet altijd nauwkeurig werd gespeld: de schrijfwijze werd vaak gewoon fonetisch vastgelegd: de kerkelijke dienstenaar  schreef op zoals hij de naam hoorde, met alle variaties van dien.
In onze familietak Cramwinckel  werd de naam verplicht vastgelegd bij rechterlijke schikking voor de kinderen uit het huwelijk van Johannes Cramwinckel en Cornelia Reynen  op 30 augustus 1823  door de Vredesrechter van het Kanton Nijmegen (oorspronkelijke tekst, transciptie van Marcel Cramwinckel, mijn broer). De redenen van dit request zijn niet bekend. Mogelijk ging het hierbij om het corrigeren van de geslachtvermelding van een kind, gebundeld met de nieuwe wettelijke regeling een vaste achternaam te kiezen. Ook is het niet bekend waarom er geen familieleden aanwezig konden zijn van enige kant (wat alleen maar tot de conclusie kan leiden dat alle kinderen uit dit huwelijk Nijmegen reeds verlaten hadden) :

De eerst ons nu bekende Cramwinckel tak naam is die van Aerndt C(K)raenwÿnckel, wiens naam in de diverse Werth en Burick kerkboeken steeds weer verschillend werd geschreven als Kramwinckel, Kraamwinckel, Craenwinkel etc. en  die rond 1670  in Werth bei Isselburg, Anholt (nu in Kreis Borken), Duitsland, woonde. Hij was getrouwd was met Cathrina NN, waaruit 6 kinderen (zie stamreeks). De mannelijke nakomeling van de eerste zoon Wilm is jong gestorven, Aernd's tweede zoon Peter verhuisde naar Burick, nu Alt Buederich bij Wesel (waarnaar Aerndt later ook zelf  verhuisde). Peter's zoon, Arnoldus (kleinzoon van Aerndt), verhuisde naar Nijmegen rond 1740 en werd de Stamvader van de Nedelandse Cramwinckel-tak..
De huidige Kraamwinkel tak (nog steeds geen famileverband bewezen, maar wel sterk vermoed) was reeds een eeuw eerder ook vanuit de Burick Wesel bakermat naar Utrecht verhuisd. Dit is dan al in 1640.
Voor beide takken zit het onderzoek nu vast op deze data. Er zijn sterke vermoedens dat de eerdere Kramwinkel/Crawinkel/Krawinkel genoemd in respectievelijk Anholth-Wert, en Wesel a/Rijn -  te weten Wessel/Willem(Anholt_Werth), Bernd/ Everhard (Werth-Wesel), Hans/Johan (Wesel) en uiteindelijk Hendrick Krawinckel (deze laatste  leefde circa 1589 te Wesel) - voorvaderen van ons geslacht zijn. De bewijzen zijn echter moeilijk te leveren door het ontbreken van keurig aansluitende Kerkboeken gegevens. Ook hier moet dus b.v. in gerechterlijke archieven (Münster/ Düsseldorfse Staatsarchieven gezocht worden om verdere duidelijke aanwijnzingen voor deze filiatie te vinden.
 
 



Copyright © 1998 Pieter Cramwinckel.pieterjohan@cramwinckel.nl
Overname en reproduktie alleen met toestemming van de auteur